Tatilde öğrenme kaybı nedir?




Tatilde öğrenme kaybını önlemek için bizim evde uygulamaya başladığımız yöntemlerle ilgili yazımızı "Yaz tatilinde çocuklar ne yapmalı işte bizim evin planı" başlıklı yazıyla sizlerle paylaşmıştık. Bazı okurlarımızdan "Tatilde öğrenme kaybı"yla ilgili bir kaç soru maili aldık. Ben de bu işin bu ülkedeki ustalarından olan Prof. Dr. Selçuk Şirin'in son kitabı Yetişin Çocuklar'da öğrenme kaybıyla ilgili yazdıklarını paylaşmak istedim. Çocuklarına daha iyi bir gelecek hazırlamak için neler yapması gerektiği konusunda kafası karışık olan yada yeni bir perspektife ihtiyaç duyan her anne-babanın da Yetişin Çocuklar adlı kitabı okumasını tavsiye ederim. İşte Selçuk Hoca'nın tatilde öğrenme kaybıyla ilgili kitabında aktardıklarından sizin için seçtiğim satır başları...

YENİ BİR KAVRAM:TATİLDE ÖĞRENM KAYBI!

Özellikle Türkiye gibi yaz tatillerinin uzun oludğu ülkelerde anna babalara tatilde büyük sorumluluk düşüyor. İşte bu noktada yeni bir kavramı tanıtmak için yıllardır uğraşıyorum: Tatilde öğrenme kaybı!
Önce bir tarif yapalım. Tatilde öğrenme kaybı öğrencilerin özellikle uzun yaz tatillerinde bildiklerini unutmaları, öğrendikleri bilgileri tatil sürecinde kullanmadıkları için kaybetmeleri anlamına geliyor. Tatilde öğrenme kaybı her öğrenci için eşit olmuyor. Bazı çocuklar yaz tatilini iyi değerlendirerek bırakın kaybı, tatilden kazançla çıkıyor, bazı çocuklar ise tatilde bildiklerini unutarak bir sonraki sınıfa başlıyor. Evet çocukların sene içinde öğrendiklerini bir sonraki döneme taşıyıp taşıyamadıklarından söz ediyoruz. Maalesef tahmin ettiğinizden daha geniş bir grup çocuk, sene içinde öğrendiklerinin önemli bir kısmını yaz tatilinde kaybederek bir sonraki sınıfa geçiyor. İşte bu duruma 'tatilde öğrenme kaybı' diyoruz. Maalesef ülkemizde birinci sınıfta okuma yazmayı söküp, yaz tatilinde hiç pratik yapmadığı için ikinci sınıfa okumayı unutarak başlayan çocuklar var. Aynı durum ileriki sınıflarda matematik, fen gibi diğer alanlarda da geçerli...

GİDEREK AÇILAN BİR MAKAS!

Yapılan uzun soluklu araştırmalar gösteriyor ki öğrenciler matematik ve okuma yazma gibi temel derslerde öğrendiklerinin neredeyse 10'da 1'ini, yani ortalama 1 aylık müfredatı denk gelen bilgi ve beceriyi her yaz tatilinde kaybediyorlar. Aşağıdaki grafikte görebileceğiniz gibi, bu kayıp en fazla ilkokul çağında ve ilk dört yılda gözlemleniyor. Ancak ortaokulda ve lise yıllarında da sene içinde öğrendiklerini tatilde unutan çocuklar var. Öyle olduğu için yaz tatilinde öğrenme kaybı yaşayan çocuk üniversite sınavına geldiğinde benzer bir kaybı yaşamayan akranlarından en az 1 yıl geriden gelmiş oluyor. O seviyede bir yıllık fark, hiçbir test aracılığıyla kapanmayacak bir makas demek.

ASIL KAYBEDEN YOKSUL ÇOCUKLAR!

Çağımızın acı gerçeği şu ki yoksul ve eğitimsiz ailelerden gelen çocuklar ile varlıklı ve eğitimli ailelerden gelen çocuklar arasında akademik başarı bakımından büyük fark var...

...Evinde kitap olan, anne babası üniversite okuduğu için zengin eğitici materyal bulunduran, çocuğunu eğitici süreçlere katan, başka alanlardan kesip eğitime yatırım yapan ailelerin çocukları okulda daha başarılı oluyor. İşte bu farkı ortaya çıkaran iki mekanizma var. Birinci mekanizma, bu kitapta uzun uzun anlattığım okul öncesi dönemde ailelerin ne yaptıkları yada ne yapmadıkları. İkinci mekanizma ise okul dışı zamanlarda ailelerin ne yaptıkları ne yapmadıkları.

Sosyal devlet kavramı içinde devlet okullarının temel varlık sebeplerinden biri, toplumda farklı kesimlerden gelen çocuklara eşit öğrenme fırsatı vermektir. "Toplumsal mobilizasyon" dediğimiz bu olgu, yani yurttaşların eğitim aracılığıyla sınıf atlama fırsatı yakalaması, işleyen bir demokraside her yurttaşın arzu ettiği bir idealdir...


...Bu bağlanmada okullar genel itibariyle bu toplumsal mobilizasyon işlevini ancak bir noktaya kadar gerçekleştirebiliyor. Her senenin başında yoksul ve varlıklı ailelerden gelen çocuklar arasındaki makas, okulun açık olduğu dönem boyunca kapanıyor. Yani yoksul ve varlıklı ailelerden gelen çocuklar arasındaki fark eylül ayından haziran ayına kadar geçen dönemde bir nebze de olsa azalıyor. Ancak bu makas okulun tatile girdiği yaz aylarında yeniden açılıyor. Bir başka ifadeyle, tatilde öğrenme kaybı devreye giriyor. Çünkü varlıklı aileler çocuklarına yaz ayları boyunca yeni öğrenme fırsatları sunarken, yoksul aileler bu fırsatı sunmakta güçlük çekiyor.

Prof. Dr. Selçuk Şirin'in 'Yetişin Çocuklar' adlı kitabından alıntıdır!


SELÇUK ŞİRİN KİMDİR?

Prof. Dr. Selçuk Şirin, New York Üniversitesi'nde çocuk gelişimi ve istatistik dersleri vermekte, eğitimden gelişime geniş bir alanda araştırmalar yapmaktadır. İlkokula Yiğitkonağı köyünde başlamış, lisesiy Göle'de bitirmiştir. ODTÜ'den lisans, SUNY'den yüksek lisans ve Boston College'dan doktora derecesini alan Şirin, 100'ü aşkın bilimsel yayına imza atmıştır. Boston College ve NYU'dan Öğretim Üyesi Mükemmeliyet Ödülü, ABD Çocuk Gelişimi Vakfı'ndan Araştırmacı Ödülü, dünyadaki en büyük eğitim araştırmacılar derneği AERA'dan Araştırma Büyük Ödülü ve geliştirdikleri projelerle Jocobs Vakfı'ndan 2018 Sosyal Girişimcilik Ödülü almıştır. Selçuk Şirin 2015 yılında ABD Bilimler Akademisi Çocuk, Ergen ve Aile Komisyonu'na seçilmiştir. 2014-2018 yılları arasında Hürriyet'te haftalık köşe yazıları yazan Selçuk Şirin'in Yol Ayrımında Türkiye: Ya Özgürlük Ya Sefalet ve Bir Türkiye Hayali adlı iki Türkçe kitabı, Muslim American Youth: Understanding Hyphenated Selves Through Multiple Methods adlı bir İngilizce kitabı, ilkokul çocukları için sınıflara göre hazırlanşı Proje Seti ve yeni doğan çocuklar için özel olarak hazırlanmış bebek kitapları bulunmaktadır.

0 yorum