Ana içeriğe atla

Tatilde öğrenme kaybı nedir?





Tatilde öğrenme kaybını önlemek için bizim evde uygulamaya başladığımız yöntemlerle ilgili yazımızı "Yaz tatilinde çocuklar ne yapmalı işte bizim evin planı" başlıklı yazıyla sizlerle paylaşmıştık. Bazı okurlarımızdan "Tatilde öğrenme kaybı"yla ilgili bir kaç soru maili aldık. Ben de bu işin bu ülkedeki ustalarından olan Prof. Dr. Selçuk Şirin'in son kitabı Yetişin Çocuklar'da öğrenme kaybıyla ilgili yazdıklarını paylaşmak istedim. Çocuklarına daha iyi bir gelecek hazırlamak için neler yapması gerektiği konusunda kafası karışık olan yada yeni bir perspektife ihtiyaç duyan her anne-babanın da Yetişin Çocuklar adlı kitabı okumasını tavsiye ederim. İşte Selçuk Hoca'nın tatilde öğrenme kaybıyla ilgili kitabında aktardıklarından sizin için seçtiğim satır başları...

YENİ BİR KAVRAM:TATİLDE ÖĞRENM KAYBI!

Özellikle Türkiye gibi yaz tatillerinin uzun oludğu ülkelerde anna babalara tatilde büyük sorumluluk düşüyor. İşte bu noktada yeni bir kavramı tanıtmak için yıllardır uğraşıyorum: Tatilde öğrenme kaybı!
Önce bir tarif yapalım. Tatilde öğrenme kaybı öğrencilerin özellikle uzun yaz tatillerinde bildiklerini unutmaları, öğrendikleri bilgileri tatil sürecinde kullanmadıkları için kaybetmeleri anlamına geliyor. Tatilde öğrenme kaybı her öğrenci için eşit olmuyor. Bazı çocuklar yaz tatilini iyi değerlendirerek bırakın kaybı, tatilden kazançla çıkıyor, bazı çocuklar ise tatilde bildiklerini unutarak bir sonraki sınıfa başlıyor. Evet çocukların sene içinde öğrendiklerini bir sonraki döneme taşıyıp taşıyamadıklarından söz ediyoruz. Maalesef tahmin ettiğinizden daha geniş bir grup çocuk, sene içinde öğrendiklerinin önemli bir kısmını yaz tatilinde kaybederek bir sonraki sınıfa geçiyor. İşte bu duruma 'tatilde öğrenme kaybı' diyoruz. Maalesef ülkemizde birinci sınıfta okuma yazmayı söküp, yaz tatilinde hiç pratik yapmadığı için ikinci sınıfa okumayı unutarak başlayan çocuklar var. Aynı durum ileriki sınıflarda matematik, fen gibi diğer alanlarda da geçerli...

GİDEREK AÇILAN BİR MAKAS!

Yapılan uzun soluklu araştırmalar gösteriyor ki öğrenciler matematik ve okuma yazma gibi temel derslerde öğrendiklerinin neredeyse 10'da 1'ini, yani ortalama 1 aylık müfredatı denk gelen bilgi ve beceriyi her yaz tatilinde kaybediyorlar. Aşağıdaki grafikte görebileceğiniz gibi, bu kayıp en fazla ilkokul çağında ve ilk dört yılda gözlemleniyor. Ancak ortaokulda ve lise yıllarında da sene içinde öğrendiklerini tatilde unutan çocuklar var. Öyle olduğu için yaz tatilinde öğrenme kaybı yaşayan çocuk üniversite sınavına geldiğinde benzer bir kaybı yaşamayan akranlarından en az 1 yıl geriden gelmiş oluyor. O seviyede bir yıllık fark, hiçbir test aracılığıyla kapanmayacak bir makas demek.

ASIL KAYBEDEN YOKSUL ÇOCUKLAR!

Çağımızın acı gerçeği şu ki yoksul ve eğitimsiz ailelerden gelen çocuklar ile varlıklı ve eğitimli ailelerden gelen çocuklar arasında akademik başarı bakımından büyük fark var...

...Evinde kitap olan, anne babası üniversite okuduğu için zengin eğitici materyal bulunduran, çocuğunu eğitici süreçlere katan, başka alanlardan kesip eğitime yatırım yapan ailelerin çocukları okulda daha başarılı oluyor. İşte bu farkı ortaya çıkaran iki mekanizma var. Birinci mekanizma, bu kitapta uzun uzun anlattığım okul öncesi dönemde ailelerin ne yaptıkları yada ne yapmadıkları. İkinci mekanizma ise okul dışı zamanlarda ailelerin ne yaptıkları ne yapmadıkları.

Sosyal devlet kavramı içinde devlet okullarının temel varlık sebeplerinden biri, toplumda farklı kesimlerden gelen çocuklara eşit öğrenme fırsatı vermektir. "Toplumsal mobilizasyon" dediğimiz bu olgu, yani yurttaşların eğitim aracılığıyla sınıf atlama fırsatı yakalaması, işleyen bir demokraside her yurttaşın arzu ettiği bir idealdir...


...Bu bağlanmada okullar genel itibariyle bu toplumsal mobilizasyon işlevini ancak bir noktaya kadar gerçekleştirebiliyor. Her senenin başında yoksul ve varlıklı ailelerden gelen çocuklar arasındaki makas, okulun açık olduğu dönem boyunca kapanıyor. Yani yoksul ve varlıklı ailelerden gelen çocuklar arasındaki fark eylül ayından haziran ayına kadar geçen dönemde bir nebze de olsa azalıyor. Ancak bu makas okulun tatile girdiği yaz aylarında yeniden açılıyor. Bir başka ifadeyle, tatilde öğrenme kaybı devreye giriyor. Çünkü varlıklı aileler çocuklarına yaz ayları boyunca yeni öğrenme fırsatları sunarken, yoksul aileler bu fırsatı sunmakta güçlük çekiyor.

Prof. Dr. Selçuk Şirin'in 'Yetişin Çocuklar' adlı kitabından alıntıdır!



SELÇUK ŞİRİN KİMDİR?

Prof. Dr. Selçuk Şirin, New York Üniversitesi'nde çocuk gelişimi ve istatistik dersleri vermekte, eğitimden gelişime geniş bir alanda araştırmalar yapmaktadır. İlkokula Yiğitkonağı köyünde başlamış, lisesiy Göle'de bitirmiştir. ODTÜ'den lisans, SUNY'den yüksek lisans ve Boston College'dan doktora derecesini alan Şirin, 100'ü aşkın bilimsel yayına imza atmıştır. Boston College ve NYU'dan Öğretim Üyesi Mükemmeliyet Ödülü, ABD Çocuk Gelişimi Vakfı'ndan Araştırmacı Ödülü, dünyadaki en büyük eğitim araştırmacılar derneği AERA'dan Araştırma Büyük Ödülü ve geliştirdikleri projelerle Jocobs Vakfı'ndan 2018 Sosyal Girişimcilik Ödülü almıştır. Selçuk Şirin 2015 yılında ABD Bilimler Akademisi Çocuk, Ergen ve Aile Komisyonu'na seçilmiştir. 2014-2018 yılları arasında Hürriyet'te haftalık köşe yazıları yazan Selçuk Şirin'in Yol Ayrımında Türkiye: Ya Özgürlük Ya Sefalet ve Bir Türkiye Hayali adlı iki Türkçe kitabı, Muslim American Youth: Understanding Hyphenated Selves Through Multiple Methods adlı bir İngilizce kitabı, ilkokul çocukları için sınıflara göre hazırlanşı Proje Seti ve yeni doğan çocuklar için özel olarak hazırlanmış bebek kitapları bulunmaktadır.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

1 yaşındaki bebek neden yemek yemez?

Bebeğinizle ek gıdaya geçtiniz! Püreler hazırladınız kimini yedi kimini yemedi ama yine de iyi kötü besinlerle tanışmasını sağladınız. Sonra bebeğiniz ilk yaşına geldi ve siz onun artık daha farklı şeyler yiyebileceğini, püreler, rondolar yerine taneli gıdaları yiyebileceği için sevinmeye başladınız. Artık dişleri de çıktığına göre her şey daha kolay olacak diye düşündünüz!

Ama hiç de öyle olmadı!

1 yaşından sonra bebeğiniz önüne konulan yeni şeyleri reddetmeye, ağzına aldığı yiyecekleri şiddetle öğürmeye ve kusmaya başladı.

Rondoyla olan muhabbetiniz daha da koyulaştı! Saatlerce uğraşıp pişirdiğiniz yemeği kusursuzca rondoladınız. Ama yine de işe yaramadı değil mi bebeğiniz ilk kaşıkta her şeyi çıkardı.

Üzülmeyin yalnız değilsiniz! 

1 yaşından sonra bebeklerde yemeklere karşı ortaya çıkan direncin çok mantıklı bir nedeni var. Okuyunca içinizin rahatlamasını umuyorum.



İnsan beyni hala ilkel dönemlerdeki gibi çalışır. Yani tek amaç var. Hayatta kalmak!
Bu bebekler için de geçerli. 1 ya…

Bebek Liderliğinde Beslenme-BLW'den önce mutlaka bilmeniz gerekenler

Bebek beslenmesiyle ilgili pek çok farklı akım var. Yaygın olanı sadece anne sütüyle beslenmenin bittiği ek gıdaya geçişte püre ve muhallebi kıvamlı gıdalara öncelik veren klasik akım. Bir çoğunuz da bu yolla çocuklarımızı büyüttük. Ancak son yıllarda popülerliği hızla artan yeni bir akım var. Baby Led Weaning-BLW olarak anılan Türkçe'ye ise Bebek Liderliğinde Beslenme olarak geçen bu akımda püre ve muhallebi kıvamı yok.

Akımın öncülerine göre bebekler zaten yutmayı biliyorlar onların öğrenmesi gereken çiğnemek. Dolayısıyla ek gıdaya geçişte yapılması gereken şey bebekler için yemesi uygun olan yiyeceklerin onlar için güvenli boyutlarda sunulması. Ezme, rendeleme yok!

Burada öncü olan da bebeğin kendisi olmalı. Yani besleme diye bir şey yok. Seçilen ve hazırlanan yiyecekler bebeklerin önüne konulmalı ve bebekler yemeye kendileri istek göstermeli. Eğer bebeğiniz yemeklere dokunmuyor ve onları ağzına götürmek istemiyorsa henüz ek gıdaya geçiş için hazır değil  demek.



Yöntemin bebek…

Çalışan annenin talebidir: Ücretli doğum izni uzatılsın!

Çalışan annenin resmini çiz deseler tam da böyle bir şey çizerdim.

Bebeği daha 2.5 aylıkken çalışmaya dönmüş, 1.5 yaşına gelene kadar homeoffice düzeniyle tam zamanlı çalışmış, sonra her hastalıkta, kar tatilinde evde çalışmış, maymun gibi çocuğunu yakasında taşımış çalışan bir anne olarak başka bir resim aklıma gelmezdi heralde.

Bu resimdeki anne 27 yaşında Melody Blackwell ve ABD'de bir klinikte çalışıyor. 13 Aralık'ta bu fotoğrafını Facebook'ta paylaştıktan sonra bir günde 700 kezden fazla paylaşılarak tanınır hale geldi. Melody kızı Nora-Jo'yu doğurduktan 3 ay sonra izni bittiği için işe dönmek zorunda kalan milyonlarca çalışan kadından sadece biri. Haftada 1 gün ofise gitmek zorunda olan Melody, haftanın 4 günü de evden çalışıyordu. Ofis günlerinde de kızını yanında götürüyor.

İlk bakışta bir çoğumuz için evden çalışma büyük bir nimet gibi geliyor kulağa değil mi? Hele ki çocuğunu ofise götürebilmek çalışan annelerin hemen hemen hepsi için 'imkansız' sını…

Çocuğumu okula göndermek istemiyorum ne yapmalıyım?

Çocuğumu okula göndermek istemiyorum ne yapmalıyım? sorusu bu sıralar obenimannem.com okurları tarafından sıklıkla bize soruluyor. Çocuğumu 1. sınıfa göndermek istemeyen ailelerin yapması gerekenleri sizler için derledik.

Çocuğunu okula göndermek istemeyen ailelerin yapması gerekenler Milli Eğitim Bakanlığı'nın okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumları yönetmeliğiyle düzenlenmiştir. Bu yönetmeliğe göre, 66 ve 71 ay arası çocukların okula başlama tercihi velilerine bırakılmıştır. Eğer çocuğunuzun yaşı 69-71 ay aralığındaysa ve çocuğunuzu 1. sınıfa göndermek istemiyorsanız kamu ve üniversite hastanelerinden rapor almanız gerekmektedir. Bu raporların çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanları tarafından düzenlenmesi ve çocuğun gelişiminin okula başlamaya uygun olmadığına dair ifadeleri içermesi gerekmektedir. Eğer çocuğunuzun yaşı 60-66 ay aralığındaysa ve okula gitmesini istemiyorsanız rapor almanıza gerek yok. Ailelerin çocuklarını okula göndermek istemediklerini belirten bir dilekç…

Toplama-çıkarma nasıl öğretilir? Sayı Güneşi yöntemi

Bir sayı hangi sayılardan oluşur? Sayı Güneşi'yle işi başında çocuğunuzun 4 işlemin inceliklerini öğrenmesini sağlayabilirsiniz. Yapmanız gereken çok basit.

Sarı kartondan kesilen yuvarlakların içine bir sayı yazın, sonra tahta mandalların üzerine o sayıyı oluşturan sayıları yazın örneğin hedef sayınız 10 olsun. Mandalların üzerine 10 sayısını oluşturan farklı toplama kombinasyonları yazın.

5+5, 2+8, 1+9, 6+4 gibi, Farklı sayılar için de bir kaç tane Sayı Güneşi hazırlayın. Sonra çocuğunuzun doğru kombinasyonları bulmasına yardımcı olun. Bu etkinlikle çocuğunuz hem erken dönem matematik becerisini hem de analitik düşünme becerisini geliştirecektir. Aynı zamanda mandal kullanımının çocuklarda ince motor becerisi gelişimi destekleyen bir araç olduğun da unutulmamalıdır.

Okula başlama yaşı kaç olmalı?

"Okula başlama yaşı kaç olmalı"sorusunun bütün çocukları kapsayan, kesin bir yanıtı yok. Çocuğun okula başlama yaşını belirleyen çocuğun gelişim düzeyidir. Bu konuda karar vermek isteyen aileler öncelikle çocuklarının gelişimlerini objektif bir gözle değerlendirmelidirler. Bu değerlendirme mutlaka çocuk merkezli olmalıdır.

Çocuğa bakacak kimsenin olmaması, bakım masraflarından kurtulma çabası, anne ve babanın uzun saatler çalışma zorunluluğu gibi ebeveynlerden kaynaklanan gerekçeler değerlendirmeye alınmamalıdır. Dikkat edilmesi gerekenlerin başında çocukların fiziksel gelişimi ve öz yeterlilik becerilerindeki gelişmişlik düzeyleri gelmelidir. Çocukların kendi kendine yemek yiyebilme, tuvalet ve kişisel temizlik ihtiyaçlarını giderebilme, kendini ifade edebilme, kalabalık gruplar içinde hareket edebilme kabiliyetlerinin yeterli olması çok önemlidir.

Bununla birlikte çocukların akademik gelişmişlik düzeyi de dikkate alınması gereken diğer bir noktadır. Erken yaşta okula başl…

Okuma-yazmaya hazırlık çalışmaları bu bardaklar şahane!

Çocuklar için harflerin hem büyük hem de küçük formları öğrenmek okuma-yazma çalışmalarında zorlandıkları bir basamak olabilir. Ancak bu zorlanma evresini oyun aracılığıyla anne-babalar kolaylıkla aşabilir.

Bu oyunlardan biri olan büyük harf-küçük harf eşleştirme bardaklarıdır. Çocukların seveceği, Büyük harf küçük harf eşleştirme bardakları nasıl yapılır? sorusunu www.elmaelma.com anne ve çocuk yazarı Deniz Temur sizler için yaptı.

Oyunun düzeneğini, evde bir kaç bardak kağıt ve renkli bir karton ile evde kolayca hazırlayabilirisiniz. A4 boyutunda kesilmiş bir kartonun üzerine bardaklarla sığdığı kadar yuvarlaklar çizin. Seçtiğiniz büyük harfleri kartona çizdiğiniz dairelerin içine yazın.

Diğer yanda ayırdığınız kağıt bardakların altına yazdığınız harflerin küçük şekillerini yazın ve çocuğunuza harfleri eşleştirmesini isteyin. Her defasında 6 ila 8 harften oluşan düzenekler hazırlayın. Bu etkinlikle çocuğunuzun hem okuma hem yazma kabiliyetini yükselteceğiniz gibi aynı anda gruplama…

Daha iyi bir ebeveyn nasıl olunur? Bir okul müdüründen 10 ipucu

Bazen öğretmenler, çocukların kaygılarını veya zor davranışlarını görür ve nereden geldiği konusunda oldukça net bir fikirleri vardır: Aileler!

Ailelerin çocukların gelişimleri ve akademik başarıları üzerinde hayati öneme sahip olduğunu deneyimleyen İngiltere'deki bir okul müdürü yeni eğitim yılı başlamadan önce velilere 'Daha iyi bir veli olmak için 10 ipucunu kaleme almaya karar verdi. Stresten uzak, keyifli yaz tatili günleri bu önerileri okuyup içselleştirmek için bir fırsat olabilir. Kim bilir belki okullar açıldığında siz de yeni bir veli olursunuz. İşte sizi dönüştürecek 10 öneri:

1-ÇOCUKLARINIZ SİZİ SEVİYOR VE SİZİ İZLİYOR

Günlük yaşamda, sokakta ya da otoparkta saldırgan bir şekilde hareket ederseniz, bu sizin çocuğunuzun davranışlarına yansıyabilir -öğretmenlerine, meslektaşlarına ya da hatta size- Okulda nezaket ve düşünceye örnek oluşturmaya çalışıyoruz. Çocuklar sınıf arkadaşlarına beceremeyeceklerini söylemeyi bizden öğrenmiyorlar.


2- LÜTFEN ÇOCUKLARINIZA ONLARI Ö…

Okula erken başlamanın zararları!

Okula erken başlamanın zararları nelerdir hiç düşündünüz mü? 4+4+4 eğitim sistemi erken yaştaki çocukların da 1. sınıfa başlamasına izin veriyor. Peki okula erken başlamak yararlı mı zararlı mı? Burada belirleyici olan çocuğun gelişimi olsada yaygın kanı okula erken başlamanın sakıncalarının fazla olduğu yönünde. Okula erken yaşta başlayan çocukların yaşadığı en yaygın sorun sınıf arkadaşlarının büyük bir çoğunluğunun kendisinden daha daha ileri yaşta ve gelişim düzeyinde olmasıdır. Bu fark yalnızca 1. sınıftaki yaşanacak bir durum değildir. Aileler erken yaşta okula başlayan çocuklarıyla diğer öğrenciler arasındaki yaş ve gelişmişlik farkının eğitim hayatının sonuna kadar asla kapanmayacağını unutmamalıdır.

Bir diğer sorunlu bir nokta ise eğitim programının, kitap ve benzeri kaynakların 70 ay ve daha büyük yaştaki çocukların öğrenme düzeylerine göre hazırlanmasıdır.

Bu durum erken yaşta okula başlayan çocukların akademik olarak gelişimlerini olumsuz etkileyebilmektedir. Erken dönemd…

Çocuklara yazı yazmayı sevdirecek eğlenceli yol

Çocukların yazı yazma becerilerinin gelişmesi için ellerindeki ince kaslarının gelişmiş olması şart. Okul öncesi dönemde yapılacak basit aktivitelerle hem çocuğunuzun ince kaslarının gelişmesine yardımcı olabilir hem de yazı yazarken el kontrolü kabiliyetini geliştirebilirsiniz.

Yazı yazmaya hazırlık tahtası tam da bu işi görecek eğlenceli bir yöntem.

İhtiyacınız olan bir karton kutudan kesilmiş mukavva parçaları, bir kaç tane A4 kağıdı, harita raptiyeleri ve yapışkanlı dekor kağıtları.

Yazı yazmaya hazırlık tahtasının nasıl yapılacağını playerdaki videomuzdan izleyebilirsiniz.